رتبه بندی چند معیاره بر اساس پردازش متن، مدل نمایش زبانی فازی 2_ tuple، و آنتروپی شانون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل دانشکده برق و کامپیوتر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشیار گروه آموزشی مهندسی نرم افزار کامپیوتر، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه سمنان، ایران

چکیده

بسیاری از مسائل تصمیم‌گیری در دنیای واقعی ماهیت چندمعیاره دارند و بر پایه قضاوت‌های زبانی و ذهنی می باشند که عموما به صورت جملات متنی ارائه می‌شوند. در چنین شرایطی، روش‌های کلاسیک قادر به مدل سازی دقیق نظرات متنی و عدم قطعیت موجود در داده‌ها نیستند، به خصوص در مواردی که ارزیابی های کاربران ماهیتی متناقض پیدا می کند. این پژوهش روشی مبتنی بر منطق فازی 2_tuple به منظور رتبه‌بندی گزینه‌ها در مسائل تصمیم‌گیری چندمعیاره که ورودی آن نظرات کاربران ایرانی و متون فارسی است، ارائه می‌دهد. در روش پیشنهادی، ارزیابی‌های زبانی استخراج‌شده از متن به مقادیر فازی قابل پردازش تبدیل شده و میزان تأثیر معیارها بر یکدیگر برای محاسبه وزن آن‌ها با استفاده از آنتروپی شانون تعیین می‌شود. در نهایت رتبه بندی گزینه ها بر اساس فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و با استفاده از ماتریس مقایسات زوجی به دست آمده، انجام می‌شود. بدین ترتیب، ارزیابی کاربران و تعامل میان معیارها به‌صورت هم‌زمان در فرآیند تصمیم‌گیری لحاظ می‌شود. خروجی نهایی، ارائه یک ترتیب اولویت‌بندی‌شده از گزینه‌ها است که نشان دهنده منطق تصمیم‌گیری کاربران در محیط‌های نامطمئن و چند معیاره می‌باشد. به عنوان مطالعه موردی بازار خودرو در ایران مورد بررسی قرار گرفته است که کاربران فارسی‌زبان نظرات خود را در رابطه با شش خودرو به صورت جملات متنی اعلام کرده اند. بر اساس نتایج، روش پیشنهادی مبتنی بر منطق فازی، داده‌های متنی را با حفظ ابهام و عدم‌قطعیت تحلیل و بر اساس آن گزینه ها را رتبه‌بندی می‌کند که امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر و استخراج اولویت‌ها را فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Multi-criteria ranking based on text processing, the 2-tuple fuzzy linguistic representation model, and Shannon entropy

نویسندگان [English]

  • dalile rashidi 1
  • rahmanimanesh rahmanimanesh 2
1 Graduate of the Faculty of Electrical and Computer Engineering, Semnan University, Semnan, Iran
2 Department of Computer Software Engineering, Faculty of Electrical & Computer Engineering, Semnan University, Iran
چکیده [English]

Many real-world decision-making problems are inherently multi-criteria and rely on linguistic and subjective judgments that are typically expressed as textual statements. In such situations, classical methods are often unable to accurately model textual opinions and the uncertainty present in data, particularly when user evaluations become inconsistent or contradictory. This study proposes a 2-tuple fuzzy logic–based approach for ranking alternatives in multi-criteria decision-making problems using Persian textual reviews from Iranian users as input.In the proposed method, linguistic evaluations extracted from text are transformed into processable fuzzy values, and the interrelationships among criteria are considered in determining their weights using Shannon entropy. Finally, the ranking of alternatives is performed through the Analytic Hierarchy Process (AHP) based on a pairwise comparison matrix. In this way, both user evaluations and the interactions among criteria are simultaneously incorporated into the decision-making process.The final output is a prioritized ranking of alternatives that reflects users’ decision logic in uncertain and multi-criteria environments. As a case study, the Iranian automobile market is investigated, where Persian-speaking users expressed their opinions about six cars in textual form. The results show that the proposed fuzzy-based method effectively analyzes textual data while preserving ambiguity and uncertainty, enabling more accurate decision-making and reliable extraction of user preferences.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multi-criteria‌‌ decision making
  • Fuzzy logic
  • Text Processing
  • Ranking

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1405
  • تاریخ دریافت: 30 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری: 02 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 11 خرداد 1405